Με αφορμή ένα σύντομο απόσπασμα που περιείχε το Ανθολόγιο της Β' τάξης, οι μαθητές και οι μαθήτριες του Β3 ασχολήθηκαν με ένα από τα κλασικότερα έργα της κρητικής λογοτεχνίας, τον Ερωτόκριτο, του Βιτσέντζου Κορνάρου.
Ένα έμμετρο ποίημα με σχεδόν πάνω από 10.000 στίχους γραμμένο σε κρητική διάλεκτο την εποχή της Βενετοκρατίας.
Αφού διαβάσαμε την πιο ρομαντική ιστορία αγάπης σε μια πιο σύντομη εκδοχή, προσαρμοσμένη σε παιδιά και συγκεκριμένα το βιβλίο της Κατερίνας Μουρίκη και Ιωάννας Τζιώτη από τις εκδόσεις Διάπλαση, αυτή της Αρετούσας και του Ερωτόκριτου μέχρι ένα σημείο, τα παιδιά κλήθηκαν να δώσουν το τέλος της ιστορίας έτσι όπως το φαντάστηκαν αυτά...
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Ο Ερωτόκριτος είναι ένα έργο αγαπημένο, χιλιοδιαβασμένο και πολυτραγουδισμένο. Οι Κατερίνα Μουρίκη & Ιωάννα Κυρίτση-Τζιώτη με την τρυφερή και προσεγμένη συμβολή της Ίριδας Σαμαρτζή, διασκεύασαν την ιστορία, προκειμένου να την κάνουν προσιτή στα παιδιά. Η διασκευή της ιστορίας παρουσιάζεται έμμετρη και ο ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος διατηρείται. Ο λόγος απλοποιείται ώστε να γίνεται κατανοητός από τα παιδιά, αλλά οι εικόνες παραμένουν παραστατικές. Οι 10.012 στίχοι μειώνονται δραματικά, όπως είναι άλλωστε αναμενόμενο, αλλά τα βασικά στοιχεία του περιεχομένου της πενταμερούς, έμμετρης μυθιστορίας παρουσιάζεται συνοπτικά:
Ο βασιλιάς της Αθήνας Ηράκλης και η σύζυγός του αποκτούν μετά από πολλά χρόνια γάμου μια όμορφη κόρη, γεμάτη αρετές, την Αρετούσα. Τη βασιλοπούλα ερωτεύεται ο Ερωτόκριτος, ο γιος του Πεζόστρατου, του συμβούλου του βασιλιά. Επειδή δεν μπορεί να φανερώσει τον έρωτά του, πηγαίνει κάτω από το παράθυρό της τα βράδια και της τραγουδά:
Η μελωμένη του φωνή την κόρη αναστατώνει
κι η λυπημένη του μορφή το στήθος της καρφώνει
Το τρυφερό τραγούδι του φλογίζει τα όνειρά της
ώσπου έρωτας αγιάτρευτος φούντωσε στην καρδιά της.
Η κοπέλα τον ερωτεύεται αλλά όταν το μαθαίνει ο Ηράκλης του στήνει ενέδρα για να τον συλλάβει. Ο Ερωτόκριτος καταφέρνει να σωθεί αλλά φεύγει μακριά για να ξεχάσει. Ο Πεζόστρατος αρρωσταίνει από τη θλίψη και τη ντροπή του και όταν η Αρετούσα τον επισκέπτεται, βρίσκει στο δωμάτιο του Ερωτόκριτου μια ζωγραφιά που την απεικονίζει και τους στίχους που της τραγουδούσε. Όταν ο νέος επιστρέφει, δέχεται ένα καλάθι με μήλα σταλμένο από την Αρετούσα, ως ένδειξη αγάπης. Ο βασιλιάς εντωμεταξύ, οργανώνει κονταρομαχίες στις οποίες ο Ερωτόκριτος αναδεικνύεται νικητής. Οι δύο νέοι συναντιούνται κρυφά κι όταν ο Ερωτόκριτος αποφασίζει να ζητήσει την Αρετούσα σε γάμο, ο Βασιλιάς εξοργίζεται και τον εξορίζει, ενώ η κοπέλα φυλακίζεται. Ο καιρός περνάει και ως γνωστόν έχει γυρίσματα. Η Αθήνα πολιορκείται και ο βασιλιάς κινδυνεύει. Σώζεται από τον Ερωτόκριτο, ο οποίος εμφανίζεται μεταμφιεσμένος. Ο βασιλιάς για να ευχαριστήσει τον ξένο του προσφέρει για σύζυγο την κόρη του. Η Αρετούσα όμως που δεν αναγνωρίζει τον Ερωτόκριτο, αρνείται τον γάμο. Ο Ερωτόκριτος την υποβάλλει σε δοκιμασίες για να επιβεβαιώσει την πίστη της και τελικά της αποκαλύπτεται. Η αγάπη νικώντας τις κοινωνικές συμβάσεις, θριαμβεύει!
Πολλά μπορούν να ειπωθούν σχετικά με τις διασκευές τόσο σπουδαίων και ιδιαίτερων έργων και σίγουρα υπάρχουν κάποιοι που τις επικροτούν και άλλοι που τις αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό. Όσον αφορά πάντως στο συγκεκριμένο βιβλίο, δεν μπορεί να παραβλέψει κανείς την ιδιαιτέρως επιμελημένη έκδοση. Το εξώφυλλο του βιβλίου είναι σκληρόδετο και το χαρτί γυαλιστερό ώστε να αναδεικνύει την εξαιρετική εικονογράφηση της Ίριδας Σαμαρτζή. Τα πρόσωπα απεικονίζονται όλα προφίλ σαν να συνομιλούν μεταξύ τους, αναπληρώνοντας την απουσία των διαλόγων. Στο τέλος μάλιστα της ιστορίας τα πρόσωπα των δύο ερωτευμένων νέων ενώνονται δημιουργώντας συμβολικά ένα νέο πρόσωπο ή και το ολόγιομο φεγγάρι που φώτισε πολλές νύχτες τον κρυφό έρωτα τους. Πολύ όμορφη και η απεικόνιση των χεριών των δύο νέων που σμίγουν πραγματικά, αλλά και συμβολικά, υπερνικώντας όλες τις αντιξοότητες. Ένα ιδιαίτερο στοιχείο στην εικονογράφηση που έχουμε συναντήσει και σε άλλες εικονογραφήσεις της Ίριδας Σαμαρτζή και το οποίο διαχειρίζεται με έναν μοναδικά δικό της τρόπο είναι η απεικόνιση μέρους μόνο των εικονιζόμενων στοιχείων στις άκρες των σελίδων, αφήνοντας τη φαντασία να ταξιδέψει.
